JAN FABRE in Napels met de studenten Nederlands van L’Orientale, 29 maart 2019

door de studenten van L'Orientale, Napels / 26 mei 2019

 

De grote kunstenaar Jan Fabre heeft een gezamenlijke tentoonstelling in Napels georganiseerd: in het museum van Capodimonte, in het museum Madre, in de kapel van Pio Monte della Misericordia en in de kunstgalerie Trisorio van de Riviera di Chiaia. Wij studenten van de Nederlandse taal van de Universiteit “l’Orientale” van Napels hebben het geluk gehad om voor de opening van de tentoonstelling persoonlijk de kunstenaar te ontmoeten.


De expositie “Omaggio a Hieronymus Bosch in Congo” wordt als meedogenloze aanklacht tegen de Belgische kolonialisten gepresenteerd. De verwijzingen naar de beroemde kunstenaar zijn duidelijk, waaraan Fabre een persoonlijke excentrieke touch toevoegt.
De samenstelling van de werken is eigenaardig. Deze wordt door het gebruik van juweelkevers gekenmerkt. De eigenaardigheid van het schildje van dit insect bestaat, vanuit technisch oogpunt, uit een ongewone lichtheid gecombineerd met de weerstand maar vooral ook uit de specifieke chromatische eigenschappen.
In veel beschavingen wordt de kever geassocieerd met het idee van het leven, dat na de dood herrijst, een heel belangrijk thema voor Fabre. Dit is niet de eerste keer dat de kunstenaar de insecten voor zijn werken gebruikt. Hij gebruikt een veelzijdige stijl waarin hij conventionele en niet conventionele materialen verenigt. In dit geval, heeft hij een techniek ontwikkeld om de kleuren van deze dieren te gebruiken, om zo een uitstekend spel van kleuren te creëren dat driedimensionaliteit en beweging aan zijn werken geeft.
De briljante kleuren treffen de toeschouwer als hij de kunstgalerie binnengaat. Deze kunstwerken symboliseren de slavernij en het geweld van de witte man tegen de mensen uit Kongo, die inderdaad in vreselijke en onmenselijke omstandigheden moeten werken. In feite is het onderwerp in veel van deze werken de oneerlijke en wrede geseling van een slaaf door de kolonist. De toeschouwer kan hier de wreedheid tegen dit onderdrukte volk zien.
Zijn werken zitten vol van symbolische elementen en metaforen die de artiest ons probeerde uit te leggen.
Op de muur is er een werk waar Fabre enkele slaven aan het werk afbeeldt. Rechtsonder is er een pad die de symbool van metamorfose is. Daarom staat de pad voor de metafoor van opleving die het lichaam reinigt.
Een ander werk beeldt het wapen af, dat door de Belgen aan de Congolezen werd opgelegd. De cruciale figuur is een gigantische aardbei. Dit onderwerp is niet toevallig maar, zoals Fabre ons heeft uitgelegd, het is heel symbolisch: sinds de Middeleeuwen, is de aardbei het symbool van de lust en Fabre gebruikt het om misbruik aan te geven. De kolonisten beschouwden de Afrikaanse vrouwen als seksuele slaven. Zij werden zo, voorwerp zonder gevoelens en persoonlijkheid in de handen van de machtige witte mannen.
In de andere kamer van de galerie, was er een verrassend beeld: drie glimmende schedels, op kolommen, verpletterd door grote christelijke kruizen. Dit werk is rijk aan symbolische toespelingen. De afbeelding toont inheemse Afrikanen onderdrukt door de christelijke religie die door de kolonisten gebruikt werd om ze te manipuleren en te controleren. De sociale rol was niet belangrijk, iedereen was onderdrukt door de kolonisten. De tentoonstelling is vol met een toespeling op de dood en het respect dat de levenden moeten hebben voor de doden.
Jan Fabre was heel aardig, om ons deze mogelijkheid te geven. Het geluk om direct van de kunstenaar naar de verklaring van zijn werken te luisteren, is niet zo frequent. Voor ons was het stimulerend om zijn uitleg in het Nederlands te volgen. Fabre heeft ons betrokken met zijn energie en passie. Inderdaad hebben deze elementen zijn kunstwerken geïnspireerd. Het is leuk om te zien hoe iemand die van zijn werk houdt zijn liefde aan zijn toeschouwers doorgeeft. In zijn prachtige werken voelen we hun diepe betekenis, die met de persoonlijkheid van de kunstenaar overeenkomt.
Deze ervaring heeft ons verenigd als een groep, niet alleen in een academische context. Het was voor ons studenten gezellig, fantastisch en gedenkwaardig.

(De studenten van L’Orientale, Napels)